Tavşan Beslenmeinde Hangi Otlar Güvenlidir?

Tavşanla yaşamaya başladığım ilk aylarda en çok kafamı karıştıran konu otlar oldu. Marketten aldığım paket yemin üzerinde "tam besin" yazıyordu, ama veteriner hekim bana tavşanın günlük diyetinin büyük kısmının kuru ot olması gerektiğini söyleyince baştan başladım. O günden bugüne pek çok ot çeşidini denedim, bazılarını tavşanım burnunun ucuyla itip reddetti, bazılarını görünce kafesin kapısına koştu. Aşağıda hem kendi deneyimimi hem de yıllar içinde öğrendiğim güvenlik kurallarını, karar verirken karşılaştırma yapabileceğiniz bir düzende topladım.

Temel kuru otlar: Günlük diyetin omurgası

Tavşanın önünde 24 saat sınırsız kuru ot bulunmalı. Bu bir öneri değil, sindirim sisteminin çalışması ve sürekli uzayan dişlerin aşınması için zorunluluk. Ama "kuru ot" dediğimiz şey tek bir malzeme değil; tavşan ot çeşitleri arasındaki farkı bilmeden aldığınız balya, yetişkin bir tavşanı şişmanlatabilir ya da yavru bir tavşanı yeterince beslemeyebilir.

Sık kullanılan temel otları şöyle karşılaştırabilirim:

Benim yaptığım hata, tavşanım 4 aylıkken yoncayı çok sevdiği için 1 yaşını geçtikten sonra da vermeye devam etmekti. İdrarında kum benzeri çökelti görünce geçiş yaptık. Yoncadan timothy'ye geçerken iki otu birkaç hafta boyunca karıştırarak vermek işe yarıyor; ani değişiklik tavşanın otu tamamen reddetmesine yol açabiliyor.

Güvenle verebileceğiniz taze yeşillikler ve otlar

Kuru otun yanına günde bir avuç taze yeşillik ekliyorum. Buradaki kural: çeşitlilik. Tek bir yeşilliği her gün vermek yerine üç dört türü döndürmek hem besin dengesi hem de olası birikimli etkiler açısından daha güvenli.

• Roka — ölçülü verilmeli, tavşanların çoğu bayılıyor.
• Maydanoz — kalsiyumu yüksek, haftada birkaç kez yeterli.
• Dereotu ve fesleğen — aromatik, iştahsız tavşanı yemeye teşvik ediyor.
• Nane — sindirime iyi geliyor, küçük miktarlarda.
• Kekik ve biberiye — kurutulmuş hâlleri de kullanılabilir.
• Karahindiba yaprağı — ilaçlanmamış alandan toplanmışsa çok değerli bir yeşillik.
• Marul (romaine, kıvırcık) — göbek salata değil, koyu yapraklı türler.
• Havuç yaprağı — havucun kendisinden çok daha uygun.

Yeni bir yeşilliği ilk kez verirken tek başına ve küçük bir miktarla başlıyorum, 48 saat dışkı kıvamını izliyorum. Yumuşama olursa o yeşilliği listeden çıkarıyorum. Bu sabır gerektiren bir süreç ama tavşanın sindirim sistemi hassas; bir kere bozulunca toparlaması günler alıyor.

Kesinlikle uzak durulması gerekenler

Bu bölümü hafife almayın. Tavşanlar kusamayan hayvanlar; yanlış bir şey yediklerinde geri çıkarma şansları yok.

• Göbek salata (iceberg) — besin değeri yok, laktukaryum içeriği ishal yapıyor.
• Soğan, sarımsak, pırasa — kan hücrelerine zararlı.
• Patates ve yaprakları — solanin içerir.
• Avokado — tavşanlar için toksik.
• Rhubarb (ravent) — oksalik asit oranı tehlikeli.
• Fasulye, bezelye kabuğu, mısır tanesi — gaz ve tıkanma riski.
• Süs bitkileri — zambak, açelya, sardunya, difenbahya, sarmaşık. Balkonda saksı varsa tavşanı serbest bırakmadan önce kaldırın.
• Yol kenarından toplanan otlar — egzoz, ilaç kalıntısı ve idrar teması nedeniyle riskli.

Bir keresinde misafirin getirdiği çiçek buketinden düşen yaprakları tavşanımın kemirdiğini fark ettim. O gece acil veterinere gittik ve şanslıydık. O günden sonra evdeki her bitkinin adını öğrenip listeledim.

Otu nasıl saklamalı, hangi miktarda vermeli?

Kuru otun kalitesi kadar saklama koşulu da önemli. Naylon poşette bekleyen ot nemlenir ve küflenir; küflü ot solunum sorunu ve karaciğer hasarı yapar. Ben bez torbada, serin ve havadar bir dolapta saklıyorum. Satın alırken şuna bakıyorum: yeşilimsi renk, kuru ama kırılgan olmayan yapı, temiz saman kokusu. Küf lekesi, toz bulutu ya da rutubet kokusu varsa o balyayı almıyorum.

Günlük dağılım kabaca şöyle: hacimce %80 kuru ot, %15 taze yeşillik, %5 pelet. Meyve ve havuç gibi şekerli şeyler ödül kategorisinde, haftada bir iki küçük parça. Peleti sınırlamak çoğu s